Adak Kurbanı Rehberi
Adak nedir, hangi hayvanlar adak olabilir, büyükbaş hissesi nasıl alınır, et kimlere verilir ve TamKurban'da adaklık süreci nasıl işler?
Bu rehberin dinî bilgiler bölümü Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun açıklamaları esas alınarak hazırlanmıştır.
Adak Nedir?
Adak veya nezir; kişinin normalde yapmakla yükümlü olmadığı bir ibadeti Allah rızası için yerine getirmeyi kendi iradesiyle üstlenmesidir.
Kurban kesmek de adak konusu olabilir. Örneğin kişi bir şartın gerçekleşmesi durumunda kurban keseceğini adamışsa, o şart gerçekleştiğinde adağını yerine getirmesi gerekir. Diyanet'e göre adakta bulunan kişinin Müslüman, akıl sağlığı yerinde ve ergenlik çağına ulaşmış olması; adanan şeyin de dinen geçerli ve yerine getirilmesi mümkün bir ibadet olması gerekir.
Şarta Bağlı ve Şarta Bağlı Olmayan Adak
Adak bir olayın gerçekleşmesine bağlanabilir:
Böyle bir durumda şart gerçekleştiğinde adak yerine getirilir.
Şarta bağlı olmadan da kurban adanabilir. Diyanet, şarta bağlı olmayan adakların herhangi bir zamanda yerine getirilebileceğini; uygun olanın ise adağın ilk fırsatta yerine getirilmesi olduğunu belirtmektedir.
Adak, Şükür ve Akika Aynı Şey midir?
Hayır. Günlük kullanımda bu kavramlar zaman zaman birbirinin yerine kullanılsa da dinî hükümleri aynı değildir.
Adak kurbanı, kişinin kurban kesmeyi kendisine bir yükümlülük hâline getirmesi sonucu ortaya çıkar.
Şükür kurbanı, kişinin elde ettiği bir nimet veya gerçekleşen güzel bir olay nedeniyle Allah'a şükretmek amacıyla kestiği kurbandır. Daha önce adakta bulunulmamışsa şükür kurbanının kesilmesi zorunlu değildir ve adak kurbanının etine ilişkin sınırlamalar şükür kurbanına uygulanmaz.
Akika kurbanı ise yeni doğan çocuk için şükür amacıyla kesilen ve Diyanet tarafından sünnet olarak değerlendirilen kurbandır.
Ayrıntılar için akika kurbanı nedir ve şükür kurbanı nedir yazılarına bakabilirsiniz.
Adaklık Hayvanda Hangi Şartlar Aranır?
Diyanet'e göre kurbanlık hayvanlarda aranan nitelikler adak kurbanında da aranır.
Adak kurbanı;
- koyun
- keçi
- sığır
- manda
- deve
cinsinden olabilir.
Yaş şartı
Adaklık hayvanlarda temel yaş sınırları şöyledir:
| Hayvan | Asgari Yaş |
|---|---|
| Koyun | 1 yaş |
| Keçi | 1 yaş |
| Sığır | 2 yaş |
| Manda | 2 yaş |
| Deve | 5 yaş |
Altı ayını tamamlamış koyunun bir yaşındaki koyun kadar gelişmiş ve gösterişli olması durumunda kurban edilebilmesine ilişkin istisna bulunmaktadır.
Hayvanın fiziksel durumu
Adaklık hayvanın sağlıklı, besili ve organlarının temel işlevlerini yerine getirecek durumda olması gerekir. Diyanet; ağır hastalık, aşırı zayıflık, körlük veya ciddi organ kaybı gibi bazı kusurların kurbana engel olabileceğini belirtmektedir.
TamKurban İncelemesi
TamKurban'da yayınlanan hayvanlar veya ilanı temsil eden hayvan grupları, platforma eklenmeden önce TamKurban temsilcisi tarafından yerinde incelenir.
İlan bilgileri, hayvanların genel görünümü ve gözlemlenebilir temel kriterler mümkün olduğunca kontrol edilir.
Adak Kurbanı Ne Zaman Kesilir?
Adak kurbanının Kurban Bayramı'nı beklemesi gerekmez.
Bir şarta bağlı olarak kurban adayan kişi, şart gerçekleştiğinde adağını ilk fırsatta yerine getirmelidir. Şarta bağlı olmayan adak kurbanı ise herhangi bir zamanda kesilebilir. Diyanet özellikle adak kurbanlarının mutlaka Kurban Bayramı günlerinde kesilmesi gerektiği düşüncesinin dinî bir temeli olmadığını belirtmektedir.
Adağınız gerçekleştiyse izleyebileceğiniz adımlar için adağım gerçekleşti, ne yapmalıyım yazısına bakabilirsiniz.
Büyükbaş Adaklıkta Hisse Sistemi
Sığır ve manda gibi büyükbaş hayvanlarda bir kişinin payı hayvanın yedide birinden az olamaz. Bu nedenle bir büyükbaş hayvan en fazla yedi hisseye ayrılabilir.
Yedi kişinin adak nedeni aynı olmak zorunda mı?
Hayır.
Bir büyükbaş hayvanın hissedarlarının aynı olay, dilek veya kişisel sebeple kurban kesiyor olması gerekmez.
Daha da önemlisi Diyanet, aynı büyükbaş hayvanda ortakların kurban türlerinin bile aynı olmak zorunda olmadığını belirtmektedir. Ortakların her biri ibadet niyetiyle katılmak şartıyla bir hissedar udhiyye, diğeri adak, akika veya nafile kurban niyeti taşıyabilir.
Dolayısıyla örneğin yedi farklı kişinin;
- farklı sebeplerle oluşmuş adakları,
- farklı kişiler adına adakları
aynı büyükbaşın ayrı hisselerinde yer alabilir.
TamKurban'da bu nasıl çalışır?
TamKurban açısından her müşteri kendi hissesinin sahibi olur. Örneğin bir büyükbaş adaklık ilanının 7 hissesi şu şekilde paylaşılabilir:
| Hisse | Müşteri |
|---|---|
| Hisse 1 | Müşteri A |
| Hisse 2 | Müşteri B |
| Hisse 3 | Müşteri C |
| … | … |
| Hisse 7 | Müşteri G |
Her müşteri kendi niyeti ve kendi hissesi için işlem yapar.
Diğer hissedarların adak gerekçesinin sizin adak gerekçenizle aynı olması gerekmez.
Adak Kurbanının Etini Kimler Yiyebilir?
Adak kurbanı ile Kurban Bayramı'nda kesilen udhiyye kurbanının önemli farklarından biri buradadır.
Diyanet'e göre adak kurbanının etinden;
- adağı yapan kişi,
- eşi,
- anne, baba, dede ve nineleri,
- çocukları ve torunları,
- dinen zengin sayılan kişiler
Şükür kurbanında durum farklıdır
Şükür kurbanı daha önce adanmış bir kurban değilse adak hükümlerine tabi değildir. Diyanet'e göre şükür kurbanının etinden kurbanı kesen kişi dahil herkes yararlanabilir.
Bu ayrım nedeniyle müşterinin kendi niyetinin hangi kurban türüne karşılık geldiğinden emin olmadığı durumlarda Diyanet'in güncel açıklamalarına başvurması uygun olur.
Adak Kurbanını Bizzat Kesmek Gerekir mi?
Hayır.
Kurban sahibi kesimi kendisi gerçekleştirebileceği gibi bir başkasına vekâlet vererek de yaptırabilir. Diyanet, kurban vekâletinin sözlü, yazılı veya telefon ve internet gibi iletişim araçlarıyla verilebileceğini belirtmektedir.
Dolayısıyla adak sahibinin kesim sırasında çiftlikte fiziksel olarak bulunması zorunlu değildir.
Kesim yeri, başka şehirde kesim ve teslim seçenekleri için adak kurbanı nerede kesilir yazısına bakabilirsiniz.
Dini Usule Uygun Kesim Teyidi
TamKurban'da Dini Usule Uygun Kesim Teyidi rozeti bulunan çiftliklerin dini usule uygun kesim hizmeti sunduğu TamKurban tarafından teyit edilmiştir.
Bu rozet TamKurban'ın dinî otorite olduğu veya her bir kesimin bağımsız bir dinî denetçi tarafından takip edildiği anlamına gelmez.
Dinî konularda esas kaynak olarak Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun güncel açıklamalarına başvurulmalıdır.
Kesime Katılmak Zorunda mıyım?
Hayır.
İsterseniz kesim sürecine katılabilirsiniz; katılmak istemezseniz çiftliğin sunduğu kesim hizmetinden yararlanabilirsiniz.
Kesime katılımın nasıl ve hangi koşullarda yapılabileceği çiftliğin operasyonel imkânlarına göre değişebilir. Bu nedenle kesime katılma isteğinizi randevu sırasında çiftlikle netleştirebilirsiniz.
Çiftliğe gelemeyen müşteriler için ise talep ve operasyonel uygunluk halinde Görüntülü Görüşme sağlanabilir.
Kesim öncesinde ve/veya kesim sırasında TamKurban temsilcisi veya ilgili çiftlik müşteriyle canlı görüntülü görüşme gerçekleştirebilir.
TamKurban'da Adaklık Nasıl Seçilir?
TamKurban'daki adaklık ilanlarını; hayvan türü, fiyat, ağırlık, bölge ve çiftlik gibi özelliklere göre inceleyebilirsiniz.
Bazı küçükbaş ilanlarında görseller temsili olabilir. Bu ilanlar belirli ağırlık ve fiyat kriterlerini karşılayan hayvan grubunu temsil eder. Böyle ilanlarda hayvanınızı randevu sırasında çiftlikte mevcut ve ilan kriterlerini karşılayan hayvanlar arasından seçebilirsiniz.
Belirli bir hayvana ait ilanlarda ise fotoğrafta gördüğünüz fiziksel hayvan için randevu oluşturulur.
TamKurban'da farklı kontrolleri ifade eden güven rozetlerini görebilirsiniz:
Beğendiğiniz adaklık ilanı veya büyükbaş hissesi için ücretsiz randevu talebi oluşturabilirsiniz.
Randevu oluştururken ödeme veya kart bilgisi gerekmez.
TamKurban önce sizinle, ardından ilgili çiftlikle iletişime geçerek randevu ve müsaitliği teyit eder.
Belirli bir fiziksel hayvan için oluşturulan randevu onaylandığında hayvan kural olarak 24 saat süreyle geçici olarak ayrılır.
Temsili hayvan grubuna ait ilanlarda belirli bir hayvan ayrılmaz; grubun müsaitliği çiftlikle teyit edilir ve hayvan çiftlik ziyaretinde seçilir.
Randevu onaylandıktan sonra çiftliği ziyaret edebilirsiniz.
Yerinde ziyaret doğrulamasına sahip çiftliklerde müşteriye gönderilen ziyaret konumu TamKurban tarafından daha önce yerinde doğrulanmıştır.
Hayvanı görür, gerekli bilgileri çiftlikle görüşür ve satın alma kararınızı bundan sonra verirsiniz.
Randevu oluşturmanız satın alma zorunluluğu oluşturmaz.
Hayvan veya hisseyi almaya karar verirseniz satış doğrudan müşteri ile çiftlik arasında gerçekleşir.
TamKurban üzerinden hayvan bedeli, hisse bedeli veya kapora tahsil edilmez.
İlanda gösterilen tutar çiftlik tarafından TamKurban'a bildirilen satış fiyatıdır.
Varsa kapora ve diğer ödeme koşulları doğrudan çiftlikle görüşülür.
Kesim ve Teslimat
Çiftliklerin sunduğu hizmetler farklılık gösterebilir.
Kesim Hizmeti
TamKurban'da Kesim Hizmeti sunduğu belirtilen çiftliklerde hizmet hayvan satış fiyatına dahildir.
Kesim Hizmeti; kesim + yüzüm + etin teslimata uygun büyük parçalara ayrılmasını kapsar.
İleri parçalama, porsiyonlama veya paketleme standart Kesim Hizmetinin kapsamında değildir.
Soğuk Hava Deposunda Bekletme
Bu hizmeti sunan çiftliklerde et, kesimin ardından müşterinin teslim alacağı zamana kadar çiftliğin uygun imkanları dahilinde soğuk hava deposunda muhafaza edilebilir.
Çiftlikten Teslim Alma
Et kesim işlemleri tamamlandıktan sonra çiftlikten teslim alınabilir.
Adrese Teslimat
Bazı çiftlikler adrese teslimat hizmeti sunabilir. Hizmet bölgesi, koşulları ve varsa ücret çiftliğe göre değişebilir.
Sık Sorulan Sorular
Adak mutlaka bir dileğin gerçekleşmesine mi bağlıdır?
Hayır. Adak bir şarta bağlı olabileceği gibi herhangi bir şarta bağlanmadan da yapılabilir. Geçerli bir adak oluştuğunda dinî hükümlerine göre yerine getirilmesi gerekir.
Adak Kurban Bayramı'nda mı kesilmelidir?
Hayır. Diyanet'e göre genel adak kurbanlarının mutlaka Kurban Bayramı'nda kesilmesi gerekmez. Şarta bağlı adakta şart gerçekleştikten sonra ilk fırsatta yerine getirilmesi uygundur.
Büyükbaş adaklığın tek bir kişiye ait olması gerekir mi?
Hayır. Büyükbaş hayvanda her pay en az yedide bir olmak şartıyla ortaklık kurulabilir.
Aynı büyükbaşta yedi farklı kişinin farklı adakları olabilir mi?
Evet. Ortakların adak gerekçelerinin aynı olması gerekmez. Diyanet ayrıca tüm ortakların ibadet niyeti taşıması şartıyla aynı büyükbaşta adak, akika, udhiyye ve nafile gibi farklı kurban niyetlerinin bir arada bulunabileceğini belirtmektedir.
Adak etinden adak sahibi yiyebilir mi?
Diyanet'in açıklamasına göre hayır. Adak sahibi, eşi, üst ve alt soyu ile dinen zengin sayılan kişilerin adak etinden yememesi gerekir.
Adak için TamKurban'dan randevu almak ücretli mi?
Hayır. TamKurban üzerinden randevu oluşturmak ücretsizdir.
Adak sahibi kesimde bulunmak zorunda mı?
Hayır. Kesim vekâlet yoluyla gerçekleştirilebilir.
Adaklığınızı TamKurban'da İnceleyin
Adaklık hayvanları ve büyükbaş hisselerini inceleyin, çiftliklerin doğrulama ve hizmet bilgilerini karşılaştırın ve uygun ilan için ücretsiz randevu talebi oluşturun.
Randevu ücretsizdir. Hayvan bedeli veya kapora TamKurban üzerinden tahsil edilmez.