Kurban Rehberi

Kurban; Allah'a yakınlaşmak ve O'nun rızasını kazanmak amacıyla, belirli şartları taşıyan bir hayvanın belirlenen zamanda ve usulüne uygun şekilde kesilmesiyle yerine getirilen bir ibadettir.

Kurban Bayramı günlerinde kesilen kurbana udhiyye kurbanı denir. Kurban ibadetinin temel amacı yalnızca et elde etmek değil; Allah'a yakınlık, paylaşma ve fedakârlıktır.

Kurban kesmek vacip midir?

Bu konuda mezhepler arasında farklı değerlendirmeler bulunmaktadır.

Hanefî mezhebinde tercih edilen görüş kurban kesmenin vacip olduğu yönündedir. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinin çoğunluk görüşünde ise udhiyye kurbanı sünnet kabul edilir.

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun Hanefî mezhebi esas alınarak yaptığı açıklamaya göre; akıl sağlığı yerinde, ergenlik çağına ulaşmış, seferî olmayan ve temel ihtiyaçları ile borçlarının dışında nisap miktarı mala sahip Müslümanlar kurban kesmekle yükümlüdür.

Kişinin özel mali veya dinî durumuna ilişkin değerlendirmelerde doğrudan Din İşleri Yüksek Kurulu'nun güncel açıklamalarının esas alınması uygundur.

Kurban olarak;

• koyun
• keçi
• sığır
• manda
• deve

kesilebilir. Bunların dışındaki hayvanlar kurban ibadeti için geçerli değildir.

Diyanet'in açıkladığı asgari yaş sınırları şöyledir:

Koyun için bir istisna vardır: Altı ayını tamamlamış bir koyun, bir yaşındaki koyun kadar gelişmiş ve gösterişli ise kurban edilebilir. Bu istisna keçi, sığır, manda ve deve için uygulanmaz.

Sığırlarda yalnızca "kapak atma" durumuna bakılması yeterli değildir. Diyanet, sığır cinsi büyükbaş hayvanın iki kamerî yaşını tamamlamış olması gerektiğini; iki yaşını doldurmadan kapak atmasının tek başına kurban için yeterli olmadığını belirtmektedir.

Kurban edilecek hayvanın sağlıklı, besili ve organlarının tam olması önemlidir.

Diyanet'e göre hayvanın değerini ve kendisinden beklenen temel faydayı ciddi biçimde azaltan bazı kusurlar kurbana engel olabilir. Örneğin belirgin derecede hasta, kesim yerine gidemeyecek kadar topal veya zayıf, bir veya iki gözü kör ya da ciddi organ kaybı bulunan hayvanlar kurban için uygun değildir.

Buna karşılık hayvanın doğuştan boynuzsuz olması, bir kulağının delinmiş veya yırtılmış olması ya da hafif düzeyde bazı kusurların bulunması her durumda kurbana engel değildir.

TamKurban'da yayınlanan hayvanlar platforma eklenmeden önce TamKurban temsilcisi tarafından yerinde incelenir.

İlan bilgilerinin hayvanla uyumu, genel görünümü ve kurbanlık için gözlemlenebilir temel kriterler mümkün olduğunca kontrol edilir.

Koyun ve keçi yalnızca bir kişi adına kurban edilebilir.

Sığır, manda ve deve ise bir kişiden yedi kişiye kadar ortaklaşa kurban edilebilir. Büyükbaş hayvanda her kişinin payının en az yedide bir olması gerekir. Dolayısıyla büyükbaş kurbanın mutlaka yedi hissedarının bulunması gerekmez; bir, iki, üç veya daha fazla kişiyle de olabilir ancak toplam hissedar sayısı yediyi geçemez.

Ortakların niyetleri aynı olmak zorunda mı?

Aynı olmak zorunda değildir.

Örneğin bir hissedar Kurban Bayramı kurbanına, diğer bir hissedar adak, akika veya nafile kurbana niyet edebilir.

Ancak önemli şart şudur:

TamKurban'daki büyükbaş hisse ilanlarında her hisse, ilgili büyükbaş hayvan içerisindeki ayrı bir hisseyi temsil eder.

Kurban kesim vakti, bayram namazı kılınan yerlerde Kurban Bayramı namazının kılınmasının ardından başlar.

Hanefî mezhebine göre kesim, bayramın üçüncü günü güneş batıncaya kadar devam eder. Şâfiî mezhebinde ise bayramın dördüncü günü güneş batıncaya kadar kurban kesilebilir. Kesimin gündüz yapılması daha uygun görülmekle birlikte gerekli şartların sağlandığı durumlarda gece de kesim yapılabilir.

Hayır.

Kişi kurbanını kendisi kesebileceği gibi başka bir kişiye vekâlet vererek de kestirebilir.

Diyanet'e göre vekâlet sözlü veya yazılı olarak verilebildiği gibi telefon ve internet gibi iletişim araçları üzerinden de verilebilir. Vekâlet verilen kişi veya kurumun bu vekâleti gereği gibi yerine getirmesi gerekir.

Bu nedenle kurban sahibinin kesim sırasında fiziksel olarak çiftlikte bulunması zorunlu değildir.

Kurban kesimi yalnızca hayvanın kesilmesinden ibaret değildir. Hayvana kesim öncesinde ve kesim sırasında iyi davranılması da önemlidir.

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu; hayvana eziyet edilmemesini, kesimin ehil kişiler tarafından yapılmasını, çevre temizliğine dikkat edilmesini ve hayvanların birbirlerinin kesimini görmemesi için gerekli tedbirlerin alınmasını özellikle belirtmektedir.

Kesim sırasında Allah'ın adının anılması ve besmele çekilmesi gerekir. Diyanet'in açıklamasında Hanefî ve Şâfiî mezheplerinin besmelenin terk edilmesine ilişkin değerlendirmeleri arasında bazı farklılıklar bulunduğu da belirtilmektedir.

TamKurban'da "Dini Usule Uygun Kesim Teyidi" rozeti bulunan çiftlikler, dini usule uygun kesim hizmeti sunduklarını belirtmiş ve bu hizmet TamKurban tarafından teyit edilmiştir.

Bu rozet, TamKurban'ın bir dini otorite olduğu veya her bir kesimin bağımsız bir dini denetçi tarafından takip edildiği anlamına gelmez.

Dini kurallar konusunda temel kaynak olarak Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun açıklamaları esas alınır.

Çiftliğin Kesime Katılım hizmeti bulunuyorsa kurban sahibi kesim sırasında çiftlikte bulunabilir.

Çiftliğe gelemeyen müşteriler için ise talep ve operasyonel uygunluk halinde Görüntülü Kesim Teyidi gerçekleştirilebilir.

Kesim öncesinde ve/veya kesim sırasında TamKurban temsilcisi veya çiftlik müşteriyle canlı görüntülü görüşme yapabilir.

Diyanet, kurban etinin üç bölüme ayrılarak;

• bir bölümünün ihtiyaç sahiplerine verilmesini,
• bir bölümünün akraba, komşu ve tanıdıklarla paylaşılmasını,
• bir bölümünün de kişinin kendisi ve ailesi tarafından tüketilmesini

tavsiye etmektedir.

Bu üçe bölme şekli Hanefî mezhebinde zorunlu değildir. Diyanet, kişinin kurban etinin tamamını ailesine ayırmasının mümkün olduğunu; ancak özellikle ihtiyaç sahiplerinin bulunduğu durumlarda paylaşmanın daha uygun olduğunu belirtmektedir. Şâfiî mezhebinde ise kurban etinden bir miktarının fakirlere verilmesi gerekir.

Kurbanın eti, sakatatı veya derisinin kesim ücreti olarak verilmemesi gerektiği de Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından belirtilmektedir.

TamKurban, kurbanlık arama ve çiftlik ziyaret sürecini daha kolay ve şeffaf hale getirmek için tasarlanmıştır.

Çiftliklerin sunduğu hizmetler farklılık gösterebilir.

Kesim Hizmeti

TamKurban'da Kesim Hizmeti sunduğu belirtilen çiftliklerde bu hizmet hayvanın satış fiyatına dahildir.

Kesim Hizmeti; kesim + yüzüm + etin teslimata uygun büyük parçalara ayrılmasını kapsar.

İleri parçalama, porsiyonlama veya paketleme standart Kesim Hizmetinin parçası değildir.

Soğuk Hava Deposunda Bekletme

Bu hizmeti sunan çiftliklerde et, kesim sonrasında müşterinin teslim alacağı saate kadar çiftliğin uygun imkanları dahilinde soğuk hava deposunda bekletilebilir.

Çiftlikten Teslim Alma

Müşteri etini kesim sonrasında doğrudan çiftlikten teslim alabilir.

Adrese Teslimat

Bazı çiftlikler adrese teslimat hizmeti sunabilir. Teslimat bölgesi, koşulları ve varsa ek ücret çiftliğe göre değişebilir.

Kurbanlık seçerken şu temel noktaları kontrol edebilirsiniz:

• Hayvan kurban edilebilen türlerden biri mi?
• Gerekli yaş şartını taşıyor mu?
• Kurban olmaya engel belirgin bir kusuru bulunuyor mu?
• İlan bilgileri ve fiyat açıkça belirtilmiş mi?
• Büyükbaş ise kaç hisse bulunduğu belli mi?
• Çiftliğin doğrulama rozetleri neler?
• Kesim hizmeti bulunuyor mu?
• Kesime katılım mümkün mü?
• Teslim alma veya teslimat seçenekleri neler?
• Randevu ve ödeme şartları açık mı?

Dinî açıdan hayvanın kurban olmaya uygunluğuna ilişkin tereddüt oluşması halinde Din İşleri Yüksek Kurulu'nun güncel açıklamalarına başvurulması en doğru yaklaşımdır.