Adaklık Hayvan Nasıl Seçilir? Çiftlikte Nelere Bakılır

Kısa cevap: Adaklık hayvan seçerken önce dini uygunluğa bakılır: koyun ve keçinin bir yaşını doldurmuş, sağlıklı, organları tam ve besili olması gerekir. Ardından türe (koyun, koç veya keçi), kilo aralığına ve hayvanın kondisyonuna karar verilir. En sağlıklı seçim, hayvanları çiftlikte kendi gözünüzle görerek yapılır.

Bu yazı, hayvanı değerlendirirken nelere bakmanız gerektiğini anlatır. Satın alma adımlarını (paket, randevu, ziyaret, ödeme) merak ediyorsanız adaklık nasıl alınır rehberine bakabilirsiniz.

1. Önce Dini Uygunluk

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’na (DİYK) göre adak kurbanında da kurban hayvanında aranan nitelikler aranır. Küçükbaşta iki kural öne çıkar:

• Yaş: Koyun ve keçi bir yaşını doldurmuş olmalıdır. Altı ayını tamamlamış bir koyun, bir yaşındaymış gibi gelişmiş ve gösterişliyse kurban edilebilir. Bu istisna keçi için geçerli değildir.
• Kusur: Hayvan sağlıklı, organları tam ve besili olmalıdır. Belirgin hastalık, aşırı zayıflık, yürüyemeyecek kadar topallık, bir veya iki gözün kör olması, boynuzun kökünden kırık olması ve dişlerin tamamının ya da çoğunun dökük olması kurbana engeldir. Doğuştan boynuzsuz olmak, hafif topallık veya kulakta delik gibi hafif kusurlar ise engel sayılmaz.

Kaynak: DİYK — adak kurbanında aranan nitelikler ve DİYK — kurban edilecek hayvanların nitelikleri. Şâfiî mezhebinde uyuz hastalığı ve yem yemeyi engelleyecek ölçüde diş dökülmesi de kurbana engel sayılır. Tüm şartları adaklık hayvanda aranan şartlar bölümünde bulabilirsiniz.

2. Yaşı Nasıl Teyit Edersiniz?

Satın almadan önce hayvanın yaşını çiftliğe sorun. Hayvanın kulak küpesi ve kayıtları hakkında bilgi isteyebilirsiniz. Küçükbaşta kesici dişlerin durumu yaş hakkında fikir verebilir. Ancak dişe bakarak yapılan tahmin kesin bir yaş tespiti değildir, özellikle bir yaş sınırına yakın hayvanlarda çiftliğin beyanını teyit etmek daha doğru olur.

Keçide altı ay istisnası olmadığı için keçi seçiyorsanız bu teyit daha da önemlidir. Küpe numarasıyla Tarım Cebimde sorgusu ve diş gelişimi için adaklık hayvanın yaşı nasıl anlaşılır yazısına bakabilirsiniz.

3. Türe Karar Verin: Koyun, Koç veya Keçi

Dini açıdan koyun da keçi de adak olabilir. Hayvanın erkek ya da dişi olması da kurbanın geçerliliğini etkilemez. Pratikte tür kararı daha çok bütçe, kilo aralığı ve kişisel tercihe göre verilir. TamKurban’daki paketlerde tür ve ağırlık seçenekleri ile türler arasındaki farkları adaklık koç mu, koyun mu, keçi mi yazısında karşılaştırdık.

4. Kilo Aralığını Belirleyin

Adak kurbanı için dini bir kilo şartı yoktur. Kilo, alacağınız et miktarını ve fiyatı belirler. TamKurban’da küçükbaş paketler kilo aralığına göre hazırlanır (örneğin koyunda 40–50, 50–60 ve 60–70 kg). Hangi aralığın size uygun olduğunu ve canlı ağırlıktan ne kadar et beklenebileceğini adaklık koyun kaç kilo olmalı yazısında anlattık.

5. Kondisyonu Değerlendirin

Hayvanın ne kadar etli olduğu hakkında en güvenilir fikir, karnına değil sırt ve bel bölgesine bakılarak edinilir. Karın bölgesi, işkembenin (rumen) doluluğuna göre olduğundan geniş görünebilir.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın koyun yetiştiriciliği kaynağında anlatılan vücut kondisyon skoru (VKS), bel omurlarının üzeri ile omurların yan çıkıntıları arasındaki dolgunluğun elle yoklanmasıyla 1 ile 5 arasında puanlanır:

• VKS 1: Aşırı zayıf; omur çıkıntıları deri altında sayılacak kadar belirgin.
• VKS 3: Omur çıkıntılarının arası kasla dolmuş; bastırınca uçlar hissedilir, aralar hissedilmez.
• VKS 5: Aşırı yağlı; bel omurları elle hissedilmez.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı — Koyun Yetiştiriciliği. Aynı kaynak, skorlamanın hayvan ayakta ve rahatken yapılması gerektiğini; gergin veya sıkışmış hayvanda omur çıkıntılarının doğru hissedilemeyeceğini belirtir. Çiftlikte hayvana dokunmadan önce çiftlikten izin isteyin.

6. Genel Sağlık Durumuna Kısa Bir Bakış

Hayvanın hareketlerine, solunumuna ve genel canlılığına dikkat edin. Sürünün gerisinde kalan, belirgin şekilde topallayan, sık ve zor soluyan ya da ishal belirtisi gösteren bir hayvan hakkında çiftliğe soru sorun. Bu gözlemler teşhis değildir; neye bakacağınızı ayrıntılı olarak adaklık hayvan sağlıklı mı, nasıl anlaşılır yazısında bulabilirsiniz.

7. Seçimi Çiftlikte Yapın

TamKurban’da küçükbaş adaklıklar tek tek hayvan ilanı olarak değil, tür ve kilo aralığına göre hazırlanmış paketler olarak yayınlanır. Paket ilanlarındaki fotoğraflar temsilidir. Siz paketi seçip ücretsiz randevu oluşturursunuz; çiftlikte paketin kriterlerine uyan hayvanlar arasından seçiminizi yaparsınız.

Bu model, yukarıdaki kontrolleri gerçekten yapabilmeniz için önemlidir: yaşı sorabilir, kondisyona bakabilir, hayvanın yürüyüşünü görebilirsiniz. Çiftliğe gitmeden önce ön bilgi almak isterseniz, TamKurban’daki üç adaklık çiftliğinde talep halinde ve uygunluk durumunda görüntülü görüşme yapılabilir. 25 Eylül 2026 itibarıyla paket fiyatları 13.500 ₺ ile 32.500 ₺ arasındadır; güncel tablo için adaklık koyun fiyatları yazısına bakabilirsiniz.

Çiftlikte Kullanabileceğiniz Kısa Kontrol Listesi

• Hayvan bir yaşını doldurmuş mu? (Koyunda altı ay istisnası yalnızca gösterişli hayvan için.)
• Kurbana engel bir kusur var mı: körlük, kökünden kırık boynuz, yürüyemeyecek kadar topallık, belirgin hastalık?
• Sırt ve bel bölgesi dolgun mu, yoksa omur çıkıntıları belirgin mi?
• Hayvan canlı, hareketli ve sürüyle birlikte mi?
• Seçtiğiniz hayvan paketin kilo aralığında mı?
• Kesim ve teslim şekli çiftlikle konuşuldu mu?

Sık Sorulan Sorular

Adaklık hayvan erkek mi dişi mi olmalı?

Fark etmez. DİYK’ye göre hayvanın erkek veya dişi olması kurbanın geçerlilik şartları arasında değildir (DİYK). Dişi hayvan seçerken gebelik konusu için gebe koyun adak olur mu yazısına bakabilirsiniz.

Boynuzsuz koyun adak olur mu?

Olur. DİYK’ye göre hayvanın doğuştan boynuzsuz olması kurbana engel değildir. Engel olan, boynuzun kökünden kırık olmasıdır.

Hayvanı fotoğraftan seçebilir miyim?

TamKurban’daki küçükbaş paketlerde fotoğraflar temsilidir. Hayvan seçimi çiftlikte yapılır. Gidemeyecekseniz görüntülü görüşme talep edebilirsiniz.

Kilo Aralığınızı Belirleyin, Hayvanı Yerinde Seçin

Tür ve kilo aralığınıza karar verdiyseniz, paketleri karşılaştırıp ücretsiz randevu oluşturabilir ve hayvanınızı çiftlikte görerek seçebilirsiniz.

Kilo aralığınıza uygun adaklık paketlerini görün →